Waar kijk je naar, op de foto hieronder? Is het een foto vanuit de ruimte? Is het een vervuilde rivier? Het maanoppervlak? Een rechtopstaande foto van de toendra? Zolang je het hele overzicht niet hebt, of de context niet kent, blijft het gissen. Net zo is dat wat bijbeluitleg beoogt. Een verhaal of een tekst van lang geleden is vaak en interessant en mooi, soms onbegrijpelijk of onthutsend en ontregelend.

Nu zijn sommige Bijbelteksten ook wel zo bedoeld, om ons wakker te schudden. Maar om je er nu voor af te sluiten als het te ‘vreemd’ is, is weer wat anders. Daar komt de context om de hoek kijken. De context laat zien wat er ten tijde dat een tekst werd geschreven, speelde. Dat een tekst bijvoorbeeld diende om je af te zetten tegen wat andere landen voor goden en gewoonten hadden. Dat de scheppingsverhalen geschreven werden toen het Joodse volk in ballingschap verbleef en niets meer had, alleen nog het besef dat ze nog altijd op Gods aarde waren. En dat die scheppingsverhalen lijnrecht ingaan tegen en een eigen accent hebben in vergelijking met de scheppingsverhalen van de landen waar ze naar toe ‘ontvoerd’ waren.

Dat moet je weten om te snappen dat die verhalen geen ‘verhaaltjes’ zijn, maar lessen om je aan op te trekken als bij jezelf opeens de grond onder de voeten lijkt weg te vallen. De uitleg van de context zorgt ervoor dat de boodschap herkenbaar en actueel blijft. Zo blijft de Bijbel spreken.

Wil je weten waar ik die foto nu echt van nam? (Nee, ik ben niet op de maan geweest!)
Laat het me weten dan zal ik het je melden!

Ds. Neeltje Reijnders
Predikante Wijkgemeente De Verbinding